Dosya ve Batarya
Dosya Kopyalama İşlemi Neden Uzun Sürüyor
Aynı 20 GB'lık klasör bir cihazda üç dakikada, başka bir cihazda kırk dakikada kopyalanabilir. Aradaki fark şans değil; ölçülebilir birkaç teknik değişkenin sonucudur. Dosya kopyalama hızı, kaynak diskin okuma hızı, hedef diskin yazma hızı, aradaki bağlantı arayüzü ve dosyaların yapısı tarafından belirlenir. Bu zincirdeki en yavaş halka, toplam süreyi tek başına tayin eder.
Önce Beklenen Süreyi Hesaplayın
Basit bir formül işe yarar: Süre (saniye) = Boyut (MB) ÷ Hız (MB/s). 50 GB yaklaşık 51.200 MB'dır. Bu veriyi 30 MB/s ile taşırsanız ~28 dakika, 200 MB/s ile taşırsanız ~4,5 dakika sürer. Yani "yavaş" dediğiniz transferin gerçekten anormal olup olmadığını anlamak için önce hangi hızın normal olduğunu bilmeniz gerekir.
| Bağlantı / Ortam | Teorik üst sınır | Pratikte görülen aralık |
|---|
| USB 2.0 | ~60 MB/s | 25–40 MB/s |
| USB 3.0 / 3.1 Gen 1 | ~625 MB/s | 80–400 MB/s (diske bağlı) |
| SATA III arayüzü | ~600 MB/s | 500–550 MB/s |
| Klasik sabit disk (HDD) | — | 60–160 MB/s (sıralı) |
| SATA SSD | — | 400–550 MB/s |
| NVMe SSD | — | 1.000 MB/s ve üzeri |
| USB bellek / SD kart | — | 8–120 MB/s (yazma çok değişken) |
Adım Adım Teşhis ve Hızlandırma
- Kaynak ve hedefi ayrı ayrı tanımlayın. NVMe diskten USB belleğe kopyalıyorsanız hız, USB belleğin yazma hızıyla sınırlıdır. Aynı disk içinde kopyalama yapıyorsanız disk hem okuyup hem yazdığı için tek yönlü transferin yarısına yakın bir performans görürsünüz.
- Portu ve kabloyu kontrol edin. USB 3.x portları genellikle mavi renkli ya da "SS" simgeli olur. Aynı sürücüyü USB 2.0 porta taktığınızda hız 10 kata kadar düşebilir. Klavye-fare için kullanılan pasif hub'lar da bant genişliğini paylaştırır.
- Dosya sayısına bakın. Tek bir 4 GB video dosyası ile toplamı 4 GB olan 40.000 küçük dosya arasında ciddi fark vardır; her dosya için dosya sistemi ayrı bir kayıt oluşturur. İkinci durumda hız 100 MB/s'den 5 MB/s'ye düşebilir. Çözüm: küçük dosyaları taşımadan önce tek bir arşiv (ZIP) dosyasında toplamak.
- Dosya sistemini doğrulayın. FAT32 hem 4 GB üstü dosyaları kabul etmez hem de büyük klasörlerde yavaşlar. Harici diskler için exFAT, Windows sistem diskleri için NTFS daha isabetli bir seçimdir. Biçimlendirme öncesinde verilerinizi yedeklemeyi ihmal etmeyin.
- Gerçek zamanlı taramayı hesaba katın. Antivirüs ve arama indeksleyici, kopyalanan her dosyayı açıp kontrol eder. Büyük ve güvendiğiniz bir arşivi taşırken taramayı kısa süreli duraklatmak ölçülebilir fark yaratır; işlem bitince mutlaka geri açın.
- Hedef diskte boş alan bırakın. Doluluk %90'ı aştığında hem SSD'lerin iç yerleştirme algoritması hem de HDD'lerin dış izleri sıkışır. Gereksiz dosyaları temizlemek ve klasör yapısını düzenli tutmak, transfer öncesi en ucuz iyileştirmedir.
- Doğru aracı kullanın. Sürükle-bırak, kesinti durumunda baştan başlamayı gerektirir. Windows'ta robocopy, Linux ve macOS'ta rsync gibi komut satırı araçları kaldığı yerden devam eder, kopyalanmış dosyaları atlar ve büyük dizinlerde daha kararlı çalışır.
- Ağ üzerinden kopyalıyorsanız kablo tercih edin. Wi-Fi'da gerçek verim, sinyal gücüne bağlı olarak teorik değerin üçte birine kadar inebilir. Gigabit Ethernet ise pratikte 110 MB/s civarında istikrarlı sonuç verir. Ev ağınızın genel yavaşlığı ayrı bir konu; yönlendirici ayarları ve kanal seçimi burada da etkilidir.
- Isınmayı ve önbelleği izleyin. Birçok USB bellek ve ucuz SSD, ilk birkaç GB'ı hızlı önbelleğe yazar; önbellek dolduğunda hız aniden düşer. 200 MB/s ile başlayı